Сессияда ерекше мәнге ие болған бағыт – «Қазақстан мәслихаттары депутаттарының бірлестігі» РҚБ төрағасы Төлеубек Мұқашев фасилитатор болған 2-топтың жұмысы. Топтық талқылау барысында мәслихаттардың институционалдық рөлін кеңейту, олардың кәсіби құзыретін арттыру және жергілікті деңгейде есептілікті күшейтуге бағытталған нақты тәсілдер ұсынылды.
Қатысушылар «Қазақстан мәслихат депутаттарының бірлестігі» РҚБ-ның жергілікті өкілді органдардың тиімділігін арттыруға бағытталған заңнамалық және ұйымдастырушылық тетіктерді ілгерілетудегі маңызды серіктес ретіндегі рөлін атап өтті. Талқы барысында келесі ұсыныстар тұжырымдалды:

● мәслихаттардың бақылау және талдау әлеуетін күшейту;

● депутаттар мен мәслихат аппараттары қызметкерлеріне арналған жүйелі оқыту жүйесін дамыту;

● депутаттық корпустың жұмысына цифрлық құралдарды енгізу;

● азаматтардың шешім қабылдау процесіне қатысу тетіктерін кеңейту;

● мәслихаттардың МИО және азаматтық қоғам институттарымен өзара іс-қимылын нығайту.

Т. Мұқашев өз сөзінде: «Стратегиялық сессияның нәтижелері айқын көрсетті: аймақтық саясатты табысты іске асыру үшін мәслихаттардың рөлін және депутаттардың кәсіби құзыретін жүйелі түрде күшейту қажет. Біздің ұсынымдар дәл осы мақсатқа бағытталған. Біріншіден, барлық деңгейдегі депутаттарды оқытуға арналған консультативтік-әдістемелік орталық құруды аса маңызды деп санаймыз. Бұл білім, тәжірибе алмасу және жергілікті басқару сапасын арттыруға бағытталған тұрақты платформа болуы тиіс. Екіншіден, округтерде мәслихат депутаттарының жанынан кеңестер құруды ұсынамыз. Бұл азаматтармен тұрақты диалог орнатып, тұрғындарды жергілікті мәселелерді шешуге неғұрлым белсенді тартуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ депутаттық қызметті қамтамасыз ету мәселелерін нақтылап, жүйелеу маңызды. Өз кезегінде бұл әрбір депутатқа тиімді жұмыс атқаруға қажетті құралдарды береді. Біз сондай-ақ өңірлерде сайланатын депутаттар санының оңтайлылығын халық саны мен аумақтық ерекшеліктерді ескере отырып қайта қарау қажет деп есептейміз. Ақырында, жергілікті органдар мен Үкімет арасындағы өзара әрекеттесу нысандары мен әдістерін жетілдіру ерекше назар аударылуы тиіс. Өйткені бұл өңірлік бастамалардың ұлттық саясатпен үйлесуін қамтамасыз етеді. Аталмыш қадамдар жергілікті өзін-өзі басқаруды нығайтуға, өкілдіктің сапасын арттыруға және мәслихаттардың жұмысын тұрғындар мүддесіне барынша бағдарлауға мүмкіндік береді», - деп атап өтті.

Талқылау барысында мәслихаттардың халыққа ең жақын өкілді құрылым ретінде жергілікті дамудың негізгі агенттеріне айналуы тиіс екені атап өтілді. Бұл ретте фискалдық децентрализация, бюджетке азаматтардың қатысуы және TALD аумақтық тәсілі тиімді құрал ретінде қарастырылды. Іс-шарада сондай-ақ Жетісу облысы мәслихатының төрайымы Гүлнар Тойлыбаева мен Алматы облысы мәслихатының төрағасы Қуат Байғоджаевтың ұсыныстары сәтті әрі мазмұнды болды.

Пленарлық бөлімде қатысушылар БҰҰ ДБ-ның Қазақстандағы Тұрақты өкілі орынбасары Сухроб Ходжиматовтың, Сенат Төрағасының орынбасары Ольга Перепечинаның, сондай-ақ Ұлттық экономика министрлігінің өкілдері — Нұрлан Максутов пен Мақсұт Құрықбаевтың баяндамаларын тыңдады. Баяндамалар өңірлік даму тұжырымдамасына, жергілікті өзін-өзі басқару реформасына және өңірлік стандарттарды енгізуге арналды.
Төрт тақырыптық топтың жұмысы өңірлік процестерді цифрландыру, аумақтық жоспарлау, азаматтармен жаңа өзара іс-қимыл тетіктері және жергілікті өкілді органдардың рөлін арттыру мәселелерін жан-жақты талқылауға мүмкіндік берді.

Топтық талқылаулардың және қорытынды пікірталастың нәтижесінде келесі негізгі бағыттар айқындалды:

● жергілікті өзін-өзі басқару әлеуетін, әсіресе аудан және ауылдық округ деңгейінде нығайту;

● мәслихаттардың рөлін жүйелі түрде арттыру, оның ішінде олардың кәсібиленуі мен жұмысын цифрландыру;

● азаматтардың шешім қабылдау процесіне қатысу тетіктерін дамыту;

● орталық органдар, МИО, мәслихаттар және азаматтық қоғам арасында үйлестіруді күшейту;

● Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму Бағдарламасы – ЕО жаңа өңірлік жобасын әзірлеуде қолданылатын практикалық ұсынымдар пакетін қалыптастыру.

Ерекше назар 2-топ жұмысының нәтижелеріне аударылатын болады. Себебі оның ұсыныстары жергілікті өзін-өзі басқару реформасын жүзеге асырумен тікелей байланысты және депутаттық корпус­тың орнықты өңірлік даму процесіне жүйелі қатысуын қамтамасыз етеді.
БҰҰ Даму бағдарламасы мен «Қазақстан мәслихаттары депутаттарының бірлестігі» РҚБ мәслихаттардың институционалдық мүмкіндіктерін нығайту және тұрғындарды аумақтарды дамыту процестеріне тарту бағытында ынтымақтастықты жалғастырады.