Ол 1957 жылы 3 қазанда құрылған. 2025 жылдың қыркүйегіндегі жағдай бойынша Сәкен Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінде 18 000-нан астам студент білім алуда. Ақмолада алғашқы жоғары оқу орнын ашу туралы шешім тың жерлерде ауыл шаруашылығы өндірісін ұйымдастыру қажеттілігінен туындады.
Институтқа уақытша база ретінде №4 теміржол мектебінің ғимараты (қала орталығы мен теміржол вокзалы арасында орналасқан) берілді. Институттың негізгі кампусынан 4,5 шақырым қашықтықта орналасқан бұрынғы үшжылдық ауыл шаруашылығы мектебіне тиесілі екі казарма жатақханаға бөлінді.
Олардың 51%-ы мемлекеттік білім беру гранттары бойынша оқиды. ҚАЗАТУ-да барлығы 85 білім беру бағдарламасы ұсынылады, оның ішінде 37 бакалавриат бағдарламасы, 31 магистратура бағдарламасы және 17 докторантура бағдарламасы бар. ҚАЗАТУ-дағы оқытушылардың жалпы саны 888, оның ішінде: 1) 60 профессор; 2) 84 ғылым докторы; 3) 370 ғылым кандидаты; 4) 22 PhD докторы.
Үш тілде оқыту 48 білім беру бағдарламасында жүзеге асырылады. Факультеттің құрылған жылдары: Агрономия факультеті – 1957 ж., Жерді басқару факультеті – 1957 ж., Инженерлік факультет – 1957 ж., Экономика факультеті – 1960 ж., Ветеринария және мал шаруашылығы технологиясы факультеті – 1964 ж., Сәулет факультеті - 1965 ж., Энергетика факультеті - 1965 ж., Әскери кафедра – 1965 ж., Компьютерлік жүйелер және кәсіби білім беру факультеті – 1985 ж.
Университеттің құрылуы және алғашқы кезеңдері (1957–1970 жж.) 1957 жылы Целиноградта (қазіргі Астана қаласы) Қазақстан ауыл шаруашылығы институты құрылды, ол университеттің негізін қалады. Бастапқыда оның мақсаты Қазақстан ауыл шаруашылығы үшін жоғары білікті мамандарды даярлау болды. Институт алғашқы жылдары агрономия, мал шаруашылығы және ауыл шаруашылығы инженериясына бағытталған.
Ауыл шаруашылығы мен ауыл шаруашылығы ғылымындағы рөлі (1970–1990 жылдар) 1970-1980 жылдары институт агрономия, өсімдік шаруашылығы, дақылдарды өндіру және мал шаруашылығы саласындағы күш-жігері үшін танылды. Осы кезеңде Қазақстанда ауыл шаруашылығы өнімділігін арттыруға бағытталған ғылыми зерттеулердің көлемі мен жаңа технологияларды әзірлеу айтарлықтай кеңейтілді. Ауыл шаруашылығы кәсіпорындарымен байланыс та нығайтылды, бұл ғылыми әзірлемелерді нақты өндіріске енгізуге ықпал етті.
1990 жылдары, Қазақстанның тәуелсіздік кезеңінде институтта айтарлықтай өзгерістер болды. 1994 жылы университет ұлы қазақ ғалымы мен мемлекет қайраткерінің құрметіне Қазақ аграрлық университеті, ал 2009 жылы С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті болып өзгертілді. Нарықтық экономикаға көшу университеттің оқу бағдарламасы мен зерттеулерін жаңа жағдайларға бейімдеуді қажет етті. Осы кезеңде университет ауыл шаруашылығы өндірісінде инновациялық тәсілдерді белсенді түрде енгізе бастады және халықаралық ынтымақтастықты кеңейтті.
Бүгінде С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті еліміздің университеттері арасында ауыл шаруашылығы ғылымдары саласында жетекші орын алады. С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінде агрономия, экология, ауыл шаруашылығы техникасы, агробизнес және басқа да байланысты салалар бойынша жаңа оқу бағыттарын белсенді түрде дамытуда. Көптілді кадрларды даярлау 8 бакалавриат, 31 магистратура және 9 докторантура бағдарламалары бойынша басталды. Оқу процесін 889 оқытушы жүзеге асырады, оның ішінде 83 ғылым докторы, 376 ғылым кандидаты және 18 PhD докторы. PhD докторларының оқытушылар құрамының үлесі 53%-ды құрайды.
2020 жылдан бастап Солтүстік Қазақстан ауылшаруашылық тәжірибе станциясы С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университетінің зерттеу университетінің құрамына кірді. 2021 жылы А. Бараев атындағы ауылшаруашылығы ғылыми-практикалық орталығында ҚАЗАТУ мамандары бал өндіру желісін құрып, стационарлық ара шаруашылығы технологиясын әзірлей бастады: белгілі бір шөптердің үнемі гүлденуіне байланысты омарталардың көшіп-қонуы қажет емес.
Жоба аясында 620 гектар жерге әртүрлі бал өсімдіктері (тәтті беде, қыша, қарақұмық және т. б.) отырғызылды және 30 ара колониясы сатып алынды. Шамамен 0,5 тонна бал жиналды. ҚАЗАТУ серіктесі - Калифорния университеті, Дэвис (UCDavis, АҚШ). ҚАЗАТУ АҚШ, Ұлыбритания, Қытай, Ресей, Беларусь, Германия, Малайзия, Италия, Израиль және Моңғолиядағы 20-дан астам университеттермен және ғылыми орталықтармен ынтымақтастықта жұмыс істейді.
2023 жылы ҚАЗАТУ, француз компаниясы Synetics, Қазақ мал шаруашылығы және жемшөп өндірісі ғылыми-зерттеу институты және «Асыл түлік» арасындағы ынтымақтастық аясында Қазақстанда аймақтандырылған ірі қара мал тұқымдарын өсіру бағдарламаларын енгізу жоспарлануда. Салымдық бағдарламаларды әзірлеу әулиекөл, қазақтың ақбас, алатау және әулиетин тұқымды ірі қара малдарының ет және сүт өнімділігін арттыру мақсатында жүзеге асырылады.
2025 жылы С. Сейфуллин атындағы ҚАЗАТУ және Қытайдың Солтүстік-Батыс ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы университеті Қазақстан-Қытай астық сапасы бойынша инновациялық орталығын және сертификаттау орталығын құрды. Жаңа орталықтар Қазақстанның ауыл шаруашылығы өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігін арттыру және оларды халықаралық стандарттарға сәйкестендіру үшін жасалған. Жоғары технологиялық зерттеу платформасы ретінде астық сапасы орталығы ауыл шаруашылығы өнімдерінің сапасын бақылап, талдайды, ал сертификаттау орталығы Қазақстанның ауыл шаруашылығы секторының халықаралық деңгейдегі беделін арттыруға көмектеседі.
2026 жылы С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінде Қазақстандағы алғашқы мамандандырылған агротехнопарк құрылды. Орталық ауылшаруашылық технологияларын сынақтан өткізу және көрсету, ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар кезеңінен бастап коммерцияландыруға дейінгі жобаларды қолдау, бизнес үшін технологиялық тәуекелдерді азайту және инновацияларды зертханадан өндіріске көшіруді жеделдету үшін ашық.
Халықаралық ғылыми-технологиялық ынтымақтастықты дамытуға ерекше назар аударылады. Агротехнопарктің жалпы ауданы шамамен 1000 шаршы метрді құрайды. Оған тәжірибелік және пилоттық жобаларға арналған металл өңдеу цехы бар өндірістік-инженерлік блок, резиденттерге арналған кеңсе кеңістігі және толық циклді зертханалық кешен кіреді.
Сондай-ақ, оған ауылшаруашылық дақылдарын молекулалық-генетикалық зерттеу бойынша Қазақстан-Австралия инновациялық орталығы, агробиотехнология және микробиология зертханалары, физикалық және химиялық талдау, үлгі дайындау және аналитикалық зерттеулер кіреді.
Осы уақытта С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінде көптеген халықаралық білім беру және ғылыми ұйымдармен ынтымақтастық жасайды, бұл оған жаңа технологияларды енгізуге және шетелдік университеттер мен институттармен бірлескен зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді. Бұл университетке Қазақстандағы ауылшаруашылық білімі мен зерттеулерінің маңызды орталығы болып қала беруге мүмкіндік береді.
С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті негізгі бағыттар мен жетістіктер:
Оқыту: С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті ауыл шаруашылығы және ауыл шаруашылығы салаларындағы кең ауқымды пәндер бойынша бакалавр, магистр және докторантура бағдарламаларын ұсынады.
Ғылыми зерттеулер: ҚАЗАТУ ауыл шаруашылығы, экология, биотехнология, агробизнес және басқа да салаларда ауыл шаруашылығы зерттеулерімен белсенді айналысады.
Инновация және технология: С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті дақылдардың өнімділігін және климаттың өзгеруіне төзімділікті арттыруға бағытталған жаңа ауыл шаруашылығы технологияларын әзірлейді және енгізеді.
Халықаралық ынтымақтастық: Соңғы жылдары С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті халықаралық ғылыми-зерттеу және білім беру мекемелерімен белсенді ынтымақтастықта болып, бірлескен конференциялар мен ғылыми жобалар ұйымдастырды.
Тұрақты даму: тұрақты ауыл шаруашылығы, органикалық егіншілік, табиғи ресурстарды тиімді пайдалану және қоршаған ортаны қорғау саласындағы зерттеулер С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінің жұмысының маңызды бөлігі болып табылады.
Бүгінде С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті Егеменді Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласы үшін жоғары білікті мамандарды даярлау миссиясын жалғастырып, Қазақстандағы маңызды ғылыми және білім беру орталығы болып табылады. С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті Астанадағы алғашқы жоғары оқу орны және Ұлы Хартия Университетінің мүшесі. Ол ауыл шаруашылығы және техникалық салалардың кең ауқымы бойынша мамандарды дайындайды.
С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінің тарихы Қазақстандағы ауыл шаруашылығы ғылымы мен білімінің қарқынды дамуының және Орталық Азиядағы ауыл шаруашылығының дамуына қосқан елеулі үлесінің дәлелі болып табылады. Баршаңызды осы кележатқан керемет мерейтоймен құттықтаймыз!
Керімсал Жұбатқанов,
тарих ғылымдарының кандидаты,
С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінің доценті